គោលការណ៍គ្រឹះនៃកិច្ចសន្យា

កិច្ចសន្យាដែលមានសុពលភាព និងទម្ងន់ផ្លូវច្បាប់ពេញលេញ មិនត្រឹមតែការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ភាគីទាំងសងខាងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាភស្តុតាងរឹងមាំក្នុងការបង្ការ និងដោះស្រាយជម្លោះនៅចំពោះមុខតុលាការ។

១. ធាតុផ្សំគ្រឹះទាំង ៤ តាមក្រមរដ្ឋប្បវេណី

ដើម្បីឱ្យកិច្ចសន្យាមួយមានសុពលភាពតាមផ្លូវច្បាប់ (មិនប្រឈមនឹងការប្រកាសជាមោឃៈ) វាត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌគ្រឹះចំនួន ៤៖

• ឆន្ទៈពិតប្រាកដ និងឥតមានវិការៈ៖ ភាគីទាំងពីរត្រូវស្ម័គ្រចិត្តព្រមព្រៀង ដោយគ្មានការភាន់ច្រឡំ (Mistake) ការបោកបញ្ឆោត (Fraud) ឬការរំលោភ/គំរាមកំហែង (Duress)។
• សមត្ថភាពផ្លូវច្បាប់៖ ភាគីចុះកិច្ចសន្យាត្រូវមានសមត្ថភាពខាងផ្លូវច្បាប់ ដោយជាទូទៅគឺជាជនដែលមានអាយុចាប់ពី ១៨ ឆ្នាំឡើងទៅ (នីតិជន) និងមិនស្ថិតក្រោមអាណាព្យាបាលភាពសម្រាប់ជនអសមត្ថភាព។
• កម្មវត្ថុច្បាស់លាស់ និងអាចធ្វើទៅបាន៖ អ្វីដែលជាប្រធានបទនៃកិច្ចសន្យា (ទំនិញ សេវាកម្ម ឬសាច់ប្រាក់) ត្រូវតែមានពិតប្រាកដ ច្បាស់លាស់ និងអាចអនុវត្តបានក្នុងប្រព័ន្ធច្បាប់។
• មូលហេតុស្របច្បាប់៖ គោលបំណងនៃកិច្ចសន្យាត្រូវតែស្របច្បាប់ មិនប្រព្រឹត្តបទល្មើស ឬរំលោភលើសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងទំនៀមទម្លាប់ល្អរបស់សង្គម។

២. រចនាសម្ព័ន្ធចាំបាច់នៅក្នុងលិខិតកិច្ចសន្យា

• ព័ត៌មានអត្តសញ្ញាណភាគី៖ បញ្ជាក់ឈ្មោះពេញ (តាមអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ/លិខិតឆ្លងដែន) លេខអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត និងអាសយដ្ឋានបច្ចុប្បន្នឱ្យបានច្បាស់លាស់។
• សិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ច៖ ចែងពីភារកិច្ចដែលភាគី A និង ភាគី B ត្រូវធ្វើ កាលបរិច្ឆេទអនុវត្ត តម្លៃ ឬកម្រៃ និងវិធីសាស្ត្រទូទាត់ប្រាក់។
• ខសន្យាស្តីពីការរំលោភ និងការបញ្ចប់កិច្ចសន្យា៖ កំណត់ពីលក្ខខណ្ឌនៃការរំលាយកិច្ចសន្យា និងទោសទណ្ឌ ឬសំណងជំងឺចិត្ត ក្នុងករណីមានភាគីណាមួយបំពានកាតព្វកិច្ច។
• ការដោះស្រាយជម្លោះ៖ បញ្ជាក់ពីយន្តការដោះស្រាយ ដូចជាការសម្រុះសម្រួលដោយអហិង្សា ឬការបញ្ជូនទៅតុលាការមានសមត្ថកិច្ច។

៣. វិធីសាស្ត្របន្ថែមទម្ងន់ផ្លូវច្បាប់ក្នុងការអនុវត្ត

• ស្នាមផ្ដិតមេដៃ និងហត្ថលេខា៖ ផ្ដិតស្នាមមេដៃស្តាំ (តាមទម្លាប់អនុវត្តផ្នែកច្បាប់នៅកម្ពុជា) រួមជាមួយហត្ថលេខា និងសរសេរឈ្មោះពេញនៅខាងក្រោម។
• សាក្សីត្រឹមត្រូវ៖ មានសាក្សីយ៉ាងហោចណាស់ ២ នាក់ (ដែលមិនមែនជាភាគីមានផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់) ចុះហត្ថលេខា ឬផ្ដិតមេដៃដឹងឮ។
• ការបញ្ជាក់ពីអាជ្ញាធរ ឬសារការី៖ សម្រាប់កិច្ចសន្យាសំខាន់ៗ (ដូចជាការទិញលក់ ឬបញ្ចាំអចលនទ្រព្យ) ការយកទៅបញ្ជាក់នៅអាជ្ញាធរឃុំ-សង្កាត់ ឬចុះបញ្ជីនៅស្ថាប័នជំនាញ (សូរិយោដី ឬសារការី) នឹងធ្វើឱ្យកិច្ចសន្យានោះមានទម្ងន់ផ្លូវច្បាប់ពេញលេញ និងអាចតទល់នឹងបុគ្គលទីបីបាន។

ការរៀបចំកិច្ចសន្យាដោយមានភាពច្បាស់លាស់ ត្រឹមត្រូវតាមទម្រង់ និងលក្ខខណ្ឌច្បាប់ គឺជាខែលការពារសុវត្ថិភាពផ្នែកច្បាប់ដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់គ្រប់ប្រតិបត្តិការស៊ីវិល និងពាណិជ្ជកម្ម