<aside> 🩺 Clinical Year 4 · Cardiology — Lecturer: ผศ. นพ. วรวุฒิ รุ่งประดับวงศ์, Div. of Cardiology, Faculty of Medicine, Chulalongkorn University · สรุปโดย: นสพ. ศุภณัฐ สมบูรณ์ธนกิจ (Plub), MDCU

</aside>

📑 สารบัญ

Lesson 1 · Basic ECG Reading I

<aside> 🎯 เป้าหมาย: เข้าใจฟิสิกส์และสรีรวิทยาของกระดาษ ECG, การสอบเทียบ, ระบบ 12 ลีด, การเกิด waveform จากเวกเตอร์ไฟฟ้าหัวใจ, การคำนวณ heart rate และลำดับการอ่าน ECG อย่างเป็นระบบ (7 ขั้นตอน)

</aside>

1.1 กระดาษ ECG และการสอบเทียบ (ECG Grid & Calibration)

กระดาษ ECG บันทึกความต่างศักย์ไฟฟ้า (แกนดิ่ง = voltage) เทียบกับเวลา (แกนนอน = time)

• ความเร็วมาตรฐาน (paper speed): $25\text{ mm/s}$
  • 1 ช่องเล็ก = $1\text{ mm} = 0.04\text{ s }(40\text{ ms})$
  • 1 ช่องใหญ่ = 5 ช่องเล็ก = $5\text{ mm} = 0.20\text{ s }(200\text{ ms})$
  • 5 ช่องใหญ่ = $1.0\text{ s }(1000\text{ ms})$
  • 300 ช่องใหญ่ = 1 นาที (60 วินาที)
• ความต่างศักย์มาตรฐาน (calibration): $10\text{ mm/mV}$
  • 1 ช่องเล็ก = $0.1\text{ mV}$
  • 1 ช่องใหญ่ = $0.5\text{ mV}$
  • 2 ช่องใหญ่ (10 mm) = $1.0\text{ mV}$ → เครื่องพิมพ์ calibration pulse สี่เหลี่ยมสูง 10 mm ที่ต้นแผ่น
• การปรับตั้งค่าพิเศษ:
  • Half-standard ($5\text{ mm/mV}$): ใช้เมื่อ QRS สูงมากจนซ้อนทับกัน เช่น severe LVH, Katz-Wachtel phenomenon
  • Double-standard ($20\text{ mm/mV}$): ใช้เมื่อ amplitude ต่ำมาก ต้องการขยายดู P wave หรือ Q wave เล็ก ๆ

1.2 ระบบ 12 ลีด (Standard 12-Lead System)

บันทึกภาพสะท้อนไฟฟ้าหัวใจ 12 แกน แบ่งเป็น 2 ระนาบ

ก. Frontal Plane — Limb Leads (6 ลีด)

• Bipolar Limb Leads (Einthoven):
  • Lead I: RA (−) → LA (+) $0^\circ$
  • Lead II: RA (−) → LL (+) $+60^\circ$
  • Lead III: LA (−) → LL (+) $+120^\circ$
  • Einthoven’s Law: $\text{Lead I} + \text{Lead III} = \text{Lead II}$ — ใช้ตรวจการติดลีดผิด
• Augmented Unipolar Limb Leads (Goldberger):
  • Lead aVR: มองไปทางแขนขวา $-150^\circ$ — ลีดเดียวที่คลื่นปกติเกือบทั้งหมดหัวกลับ
  • Lead aVL: มองไปทางแขนซ้าย $-30^\circ$
  • Lead aVF: มองลงล่างไปทางเท้าซ้าย $+90^\circ$

ข. Horizontal Plane — Precordial Leads (6 ลีด)

• ตำแหน่งติดลีด (จากช่องซี่โครงที่ 4–5):
  • V1: 4th ICS ชิดขอบขวากระดูกอก → RV, septum
  • V2: 4th ICS ชิดขอบซ้ายกระดูกอก → RV, septum
  • V3: กึ่งกลางระหว่าง V2 และ V4 → anterior wall
  • V4: 5th ICS แนว midclavicular ซ้าย → anterior / apical wall
  • V5: 5th ICS แนว anterior axillary ซ้าย (ระดับเดียวกับ V4) → lateral wall
  • V6: 5th ICS แนว midaxillary ซ้าย (ระดับเดียวกับ V4) → lateral wall

<aside> 📌 Clinical Pearls — ลีดเสริมพิเศษที่ต้องรู้

• Right-sided (V3R–V6R): ติดฝั่งขวาแบบกระจกเงา · ใช้เมื่อสงสัย RV infarction ร่วมกับ inferior STEMI — ถ้า ST elevation ใน V4R $\ge 0.5\text{ mm}$ = diagnostic
• Posterior (V7–V9): V7 posterior axillary, V8 midscapular, V9 left paraspinal (ระดับ 5th ICS) · ใช้เมื่อสงสัย isolated true posterior MI
• เงื่อนงำใน V1–V3: ST depression + tall R + upright T (mirror image ของ posterior MI) </aside>

1.3 เวกเตอร์ไฟฟ้าและการเกิดรูปคลื่น (Vectors & R-Wave Progression)