Defensie is eind 2025 gestart met de Nationale Weerbaarheidstraining (NWT): een tienweekse, betaalde militaire basisopleiding voor burgers van 18 tot en met 54 jaar. De eerste lichting van 125 deelnemers is inmiddels van start; meer dan 600 mensen hebben gesolliciteerd. De training — formeel de Initiële Militaire Opleiding (IMO) — moet de instroom naar het reservistenbestand versnellen en bijdragen aan de doelstelling van een krijgsmacht van 100.000 mensen in 2030, waarvan 20.000 reservisten. Deelnemers worden betaald als Soldaat der 3e klasse, met een maandsalaris dat afhankelijk van leeftijd varieert van circa € 1.456 tot € 2.445.
De Nederlandse krijgsmacht kampt met een structureel personeelstekort. Volgens Defensie zijn er op dit moment ruim 82.000 mensen werkzaam bij de organisatie, terwijl de politieke doelstelling voor 2030 op 100.000 ligt — inclusief 20.000 reservisten. Om die groei te realiseren, heeft Defensie de afgelopen jaren meerdere laagdrempelige instaptrajecten opgezet: het Dienjaar voor scholieren, het Defensity College voor studenten, en de reservistenopleiding voor werkenden.
De Nationale Weerbaarheidstraining, officieel gelanceerd op 12 november 2025, is het nieuwste en naar verluidt meest toegankelijke traject. Waar eerdere programma's nog een duidelijke binding aan Defensie vereisten, presenteert de NWT zich als een vrijwillige, tienweekse ervaring die deelnemers "weerbare burgers" moet opleveren — met behoud van hun burgerleven daarnaast. De training vindt hoofdzakelijk plaats op het Marine Etablissement in Amsterdam, met oefenperiodes op locaties als Legerplaats Harskamp.
<aside> ⚖️ De NWT is een symptoom van een bredere verschuiving: de overheid bereidt de samenleving voor op een wereld waarin veiligheid niet langer vanzelfsprekend is. Dat is op zichzelf geen libertair bezwaar — een krijgsmacht die vrijwilligers aantrekt in plaats van dienstplichtige is een legitieme, contractuele vorm van collectieve verdediging. De vraag is eerder of de staat de juiste prikkels hanteert.
Dat Defensie nu burgers betaalt om "weerbaar" te worden, is een erkenning dat vrijwillige motivatie alleen niet volstaat. De salaristabel — opgebouwd naar leeftijd — volgt de bestaande militaire loonschalen en is daarmee transparant, maar ook rigide. Een 19-jarige verdient aanzienlijk minder dan een 23-jarige voor hetzelfde werk, een discriminerend gegeven dat in de private sector onhoudbaar zou zijn maar bij Defensie standaard is.
Ook frappant is de framing van "vrijblijvendheid". De NWT wordt gepresenteerd als een laagdrempelige kennismaking, maar de deelnemer wordt formeel opgeleid tot militair en blijft na afloop reservist. Wie denkt even onbezorgd tien weken te komen "proeven", komt thuis met een militaire status en de bijbehorende verplichtingen in crisistijd. De overheid verkoopt het als een persoonlijke ontwikkelingsreis; de kleine lettertjes vertellen een ander verhaal.
Tenslotte: de NWT illustreert de grenzen van centralistische planning. De doelstelling van 100.000 mensen in 2030 is een Haags getal, geen marktsignaal. Dat er nu met salaris en marketingcampagnes mensen moeten worden gelokt, suggereert dat de vraag naar militaire dienstverlening bij burgers zelf beperkt is — een signaal dat de overheid doorgaans negeert ten gunste van eigen doelstellingen.
</aside>