Samenvatting

De gasopslag in Norg (Drenthe) is met 31 procent de meest gevulde van Nederland, maar de totale Nederlandse gasvoorraad ligt op een kritiek laag niveau van 19 procent. Gasunie-bestuurder Hans Coenen waarschuwt dat bij het huidige vultempo de doelveiligheid van 80 procent in oktober niet gehaald wordt. Het opvullen is deels overgeheveld naar het Rijk via staatsbedrijf EBN, dat een bufferlening van ruim 20 miljard euro heeft gekregen.

Context

Nederland bezit drie grote ondergrondse gasopslagen: Norg (Drenthe), Grijpskerk (Groningen) en Bergermeer (bij Alkmaar, Noord-Holland). Historisch werden deze gevuld met Gronings gas, verhandeld door GasTerra. Na de definitieve sluiting van het Groningenveld in 2024 en het opheffen van GasTerra op 1 april 2025, werden de opslagen Norg en Grijpskerk leeggeleverd. Daardoor daalde de totale vulgraad begin dit jaar tot slechts 5 procent. De verantwoordelijkheid voor het vullen is nu verdeeld over marktpartijen en de overheid (via EBN).

Feiten

• De gasopslag in Norg is voor 31 procent gevuld (bron: RTV Drenthe).
• In heel Nederland is momenteel 19 procent van de totale gasopslagcapaciteit gevuld (bron: RTV Drenthe; NOS).
• Een jaar geleden was de Nederlandse voorraad rond deze tijd al meer dan 50 procent gevuld (bron: NOS).
• Gasunie-bestuurder Hans Coenen stelt: "In oktober zouden we ongeveer op 80 procent moeten zitten" (bron: RTV Drenthe; NOS).
• Gasunie waarschuwt dat de gasvoorraad niet snel genoeg wordt aangevuld voor komende winter (bron: NU.nl; Industrielinqs; RTL Nieuws).
• GasTerra heeft opgehouden te bestaan en leverde de opslagen Norg en Grijpskerk op 1 april 2025 leeg op (bron: NOS; RTL Nieuws; Volkskrant).
• Door de sluiting van het Groningenveld en het stoppen van GasTerra is het vullen van de opslagen deels een taak van het Rijk; staatsbedrijf Energie Beheer Nederland (EBN) koopt gas in en verkoopt het later door aan energiebedrijven (bron: RTV Drenthe; NOS).
• EBN heeft een bufferlening van ruim 20 miljard euro gekregen van het kabinet voor deze taak (bron: NOS; Tweede Kamer; Volkskrant).

<aside> ⚖️ De situatie toont de kwetsbaarheid van een centrale energievoorziening die afhankelijk is van één groot gasveld (Groningen) en één handelsmaatschappij (GasTerra). De overname van de vultaak door het Rijk via EBN is een klassiek voorbeeld van centralistische risicosocialisering: winst (jarenlang goedkoop gas) werd gepriviatiseerd, maar de kosten en risico's van het opvullen van lege buffers vallen nu op de belastingbetaler. De bufferlening van 20+ miljard euro is een impliciete subsidie aan de energiemarkt — als EBN duur inkopt en goedkoop verkoopt, betaalt de burger de rekening.

Gasunie's waarschuwing dat marktpartijen "wachten met aankoop vanwege hoge prijzen" onthult de fundamentele spanning: de markt regelt leveringszekerheid niet van zich af wanneer winstmarges dun zijn. De libertaire oplossing ligt niet in meer staatsbeheer, maar in het verwijderen van regulatorische belemmeringen voor alternatieve leveranciers (LNG-terminals, import uit Noorwegen, waterstof) en het laten beslissen aan huishoudens en bedrijven zelf over hun energievrijheid — met de prijszekerheid die het vrijemarkt biedt, niet de valse zekerheid van een centrale planner.

</aside>

Bronnen

• RTV Drenthe - Gasopslag in Norg meest gevuld, maar Gasunie waarschuwt
• NOS - Gasunie bezorgd: we moeten meer vaart maken met vullen gasopslag
• NU.nl - Gasunie bezorgd over gasvoorraden voor komende winter
• Industrielinqs - Gasunie vreest dat gasvoorraad te laat wordt gevuld voor winter
• RTL Nieuws - Nederlandse gasvoorraden niet op tijd vol voor winter